Marka tescil süreci adım adım: TÜRKPATENT başvurusu

Bir işletme adını, logosunu ya da ürün adını yıllarca kullanmak, o ad üzerinde hak sahibi olduğunuz anlamına gelmez. Türkiye’de marka hakkı, Türk Patent ve Marka Kurumu’na (TÜRKPATENT) yapılan başvurunun tescille sonuçlanmasıyla elde edilir. Tescil edilmemiş bir adı başkası sizden önce tescil ettirirse, kendi markanızı kullanırken bile hukuki sorunla karşılaşabilirsiniz.

Bu yazıda marka tescil sürecini, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’ndaki (SMK) hükümlere dayanarak adım adım anlatıyoruz. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut başvurularınızda bir marka vekili ya da avukattan destek almanızı öneririz.

Neler marka olarak tescil edilebilir?

SMK’nın 4. maddesine göre marka; kişi adları dâhil sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malların ya da ambalajlarının biçimi gibi her tür işaretten oluşabilir. İki şart vardır:

• İşaret, bir işletmenin mal ya da hizmetlerini diğerlerinden ayırt edebilmeli.
• Sicilde, korumanın kapsamını açık ve kesin olarak gösterecek biçimde ifade edilebilmeli.

Kanunun 5. maddesi ise tescil edilemeyecek işaretleri sayar. Ayırt edici niteliği olmayan işaretler ve ticarette malın cinsini, kalitesini, miktarını, amacını, değerini ya da coğrafi kaynağını belirten ifadeler bunların başında gelir. Örneğin bir pastane için yalnızca “Lezzetli Pasta” ifadesini tescil ettirmek bu nedenle zordur.

1. Adım: Ön araştırma yapın

Başvurudan önce aynı ya da benzer bir markanın daha önce tescil edilip edilmediğini araştırın. TÜRKPATENT’in çevrim içi marka araştırma imkânı ilk kontrol için kullanılabilir. Bu araştırmada şunlara bakın:

• Aynı ad, aynı ya da benzer mal ve hizmetler için tescilli mi?
• Yazılışı farklı ama okunuşu benzer markalar var mı?
• Logodaki şekil unsuru, tescilli bir şekle benziyor mu?
• Alan adı ve sosyal medya kullanıcı adları uygun mu?

Ön araştırma, sonraki aşamada karşılaşılabilecek itirazları tamamen ortadan kaldırmaz; ama başvurunun reddedilme ihtimalini önceden görmenizi sağlar.

2. Adım: Mal ve hizmet sınıflarını seçin

Marka, her şey için değil, başvuruda belirttiğiniz mal ve hizmetler için korunur. Bu mal ve hizmetler, uluslararası Nice Sınıflandırması’na göre gruplanır. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü’ne (WIPO) göre Nice Sınıflandırması 34’ü mallara, 11’i hizmetlere ayrılmış toplam 45 sınıftan oluşur. Sınıflandırmanın güncel sürümü 1 Ocak 2026’da yürürlüğe giren 13. baskının 2026 versiyonudur.

TÜRKPATENT, doğru terimi bulmak için WIPO’nun Madrid Mal ve Hizmetler Yöneticisi (MGS) ve EUIPO’nun TMclass araçlarına yönlendiriyor. Her iki araç da Türkçe çeviri sunuyor.

Sınıf seçerken dikkat edilecekler

• Bugün sunduğunuz mal ve hizmetlerin yanında yakın gelecekte sunmayı planladıklarınızı da düşünün.
• Gereksiz sınıflardan kaçının; her ek sınıf ücreti artırır ve kullanılmayan sınıflar ileride iptal riski taşır.
• Örneğin bir dijital ajans için reklamcılık hizmetleri ile yazılım ve tasarım hizmetleri farklı sınıflarda yer alır.

3. Adım: Başvuruyu yapın

Başvuru TÜRKPATENT’e elektronik ortamda yapılabilir. Başvuruda genel olarak şu bilgiler yer alır:

1. Başvuru sahibinin kimlik ve iletişim bilgileri
2. Markanın örneği (sözcük, logo ya da birleşik marka)
3. Mal ve hizmet listesi ile sınıfları
4. Varsa rüçhan hakkı talebi
5. Başvuru ücretinin ödendiğine ilişkin bilgi

Başvuruyu kimin adına yapmalı?

Marka, başvuru sahibinin malvarlığına girer. Şirketiniz adına kullanılacak bir marka için başvuruyu şirket tüzel kişiliği adına yapmak, ortaklık değişikliklerinde ya da şirket devrinde karışıklığı önler. Tasarımı yapan ajansın ya da bir çalışanın adına yapılan başvurular, ileride devir işlemi gerektirebilir. Bu kararı başvurudan önce netleştirin.

Güncel başvuru ve sınıf ücretleri TÜRKPATENT’in işlem ücretleri sayfasında yayımlanır. Ücretler her yıl güncellendiği için başvuru öncesinde bu sayfayı kontrol edin.

4. Adım: Şeklî inceleme

SMK’nın 15. maddesine göre Kurum önce başvuruyu şekil yönünden inceler. Eksiklik yoksa başvuru tarihi, başvurunun alındığı tarih, saat ve dakika itibarıyla kesinleşir. Eksiklik varsa başvuru sahibine bunu gidermesi için iki ay süre verilir. Süresinde giderilmeyen eksiklik başvurunun işlemden kaldırılmasına yol açar.

5. Adım: Mutlak ret nedenleri incelemesi

Şeklî incelemeden geçen başvuru, SMK’nın 16. maddesi uyarınca 5. maddedeki mutlak ret nedenleri açısından incelenir. Marka, başvurudaki mal ya da hizmetlerin bir kısmı veya tamamı için tescil edilemez bulunursa, başvuru o mal ve hizmetler bakımından reddedilir. Bu incelemeden geçen başvuru Resmî Marka Bülteni’nde yayımlanır.

6. Adım: Bültende yayın ve itiraz süresi

Yayın, üçüncü kişilere başvurunuzu görme ve itiraz etme imkânı verir. SMK’nın 18. maddesine göre yayına itirazlar, başvurunun yayımından itibaren iki ay içinde, yazılı ve gerekçeli olarak yapılır. İtiraz eden kişi bu süre içinde ücreti de ödemek zorundadır.

İtiraz gelirse Kurum, 19. madde uyarınca sizden görüşlerinizi ister. Önceki bir markaya dayanan itirazlarda, itiraz edilen marka en az beş yıldır tescilliyse, talebiniz üzerine itiraz sahibinden markasını Türkiye’de ciddi biçimde kullandığını ispatlaması istenebilir. Kurum, gerekli görürse tarafları uzlaşmaya da teşvik edebilir.

Kurum kararına karşı da itiraz yolu vardır: SMK’nın 20. maddesine göre karardan zarar gören taraf, kararın bildiriminden itibaren iki ay içinde Kurum nezdinde itiraz edebilir.

7. Adım: Tescil ve belge

Yayın süresinde itiraz gelmezse ya da gelen itirazların tümü nihai olarak reddedilirse, tescil ücretinin ödenmesi ve bunun süresi içinde Kuruma bildirilmesiyle marka sicile kaydedilir ve tescil bültende yayımlanır. Tescil ücreti süresinde ödenmezse başvuru işlemden kaldırılır; bu adımı takvime yazmayı unutmayın.

Tescilden sonra: koruma süresi, yenileme ve kullanım

• Koruma süresi: SMK’nın 23. maddesine göre tescilli markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve onar yıllık dönemler hâlinde yenilenir.
• Yenileme zamanı: Yenileme, koruma süresinin bittiği tarihten önceki altı ay içinde yapılır. Bu süre kaçırılırsa, bitiş tarihinden itibaren altı ay içinde ek ücretle yenileme yapılabilir.
• Kullanım zorunluluğu: SMK’nın 9. maddesine göre tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilebilir.

Markanızı yurt dışında da korumak istiyorsanız, Madrid Protokolü kapsamındaki uluslararası tescil sistemi TÜRKPATENT üzerinden kullanılabilir.

Sık yapılan hatalar

• Logo tasarımı bittikten sonra ön araştırma yapmak. Araştırmayı isim aşamasında yapmak, tasarım emeğinin boşa gitmesini önler.
• Tescil sürecinde markayı değiştirmek. Başvurudaki işaret, kullandığınız işaretle aynı olmalı.
• Yayın ve itiraz tarihlerini takip etmemek. Benzer bir markanın yayınını kaçırmak, kendi hakkınızı savunma fırsatını kaçırmak demektir.
• Yenileme tarihini kayıt altına almamak.

Guru Dijital, marka tescil sürecinde ön araştırma, sınıf belirleme ve başvuru takibinde destek veriyor. Yeni bir marka adı ya da logo üzerinde çalışıyorsanız, tasarım aşamasında birlikte değerlendirebiliriz.

Kaynaklar

• 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (Mevzuat Bilgi Sistemi)
• Marka Bilgilendirme (TÜRKPATENT)
• Marka (NICE) Sınıflandırma (TÜRKPATENT)
• Marka İşlem Ücretleri (TÜRKPATENT)
• Frequently Asked Questions: Nice Classification (WIPO)
• Nice Classification (WIPO)